ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ – ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
Τα Μετοχικά Ταμεία Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας (ΜΤΣ, ΜΤΝ, ΜΤΑ), αποτελούν περιουσία και κατάκτηση γενεών στρατιωτικών.
Χτίστηκαν μέσα από υποχρεωτικές κρατήσεις στις αποδοχές, θεσμοθετημένους πόρους και περιουσιακά στοιχεία που συσσωρεύτηκαν επί δεκαετίες. Ο σημερινός εν ενεργεία στρατιωτικός είναι μέτοχος. Ο αυριανός απόστρατος είναι μερισματούχος. Ανάμεσά τους, υπάρχει μία συνεχής οικονομική και κοινωνική σχέση που αφορά ολόκληρη τη στρατιωτική οικογένεια.
Είναι δεδομένο, ότι κάθε αλλαγή στη χρηματοδότηση, στην περιουσία, στον τρόπο υπολογισμού των παροχών ή στη διοίκηση των Ταμείων αφορά άμεσα δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους.
Ο ΣΥ.Σ.Μ.Ο.Σ. παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία τις εξελίξεις των τελευταίων ετών, οι οποίες, αναλογιζόμενοι την μέχρι σήμερα αποκτηθείσα εμπειρία, προμηνύουν δυσμενείς εξελίξεις, τόσο για τους μετόχους, όσο και για τους μερισματούχους.
Με τον ν. 5223/2025 θεσπίστηκε νέα κράτηση 6% επί συμβάσεων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με σκοπό την ενίσχυση των Μετοχικών Ταμείων, των Ειδικών Λογαριασμών Αλληλοβοηθείας (ΕΛΟΑ) και των Ειδικών Κλάδων Οικονομικής Ενίσχυσης Μερισματούχων (ΕΚΟΕΜ). Ταυτόχρονα θεσπίστηκε ανώτατο όριο στα ποσά που μπορούν να κατευθύνονται σε αυτούς τους φορείς, με βάση τον μέσο όρο των αντίστοιχων εσόδων της περιόδου 2020–2024. Το υπερβάλλον ποσό κατευθύνεται στο στεγαστικό πρόγραμμα του ΥΠΕΘΑ.
Με τον ν. 5265/2026 δόθηκε εξουσιοδότηση ώστε, μέσα σε ένα έτος, να καθοριστεί με Προεδρικά Διατάγματα νέος τρόπος υπολογισμού των παροχών των ΜΤΣ, ΜΤΝ, ΜΤΑ και των αντίστοιχων ΕΚΟΕΜ.
Την ίδια περίοδο ανοίγει δημόσια και η συζήτηση για ενδεχόμενη ενοποίηση των τριών Μετοχικών Ταμείων. Η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού (ΕΑΑΣ), έθεσε επίσημα στις 3 Σεπτεμβρίου 2026 την προοπτική αυτή, προτείνοντας κοινή αναλογιστική και οικονομική μελέτη και μελέτη σκοπιμότητας. Στη συνάντησή της με τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας στις 14 Σεπτεμβρίου τέθηκε επίσης πρόταση για νέο τρόπο υπολογισμού των μερισμάτων του ΜΤΣ και αλλαγή των ποσοστών που αποδίδονται σε αυτό από τις αμυντικές δαπάνες.
Οι εξελίξεις αυτές απαιτούν επαγρύπνηση.
– Ποιος πλήρωσε τις προηγούμενες «εξυγιάνσεις»;
Η ιστορία, ειδικά του ΜΤΣ, αποτελεί χρήσιμο μάθημα.
Το Ταμείο είχε ήδη σοβαρά συσσωρευμένα οικονομικά προβλήματα πριν από το γνωστό PSI. Το 2012 τα ελλείμματα προηγούμενων χρήσεων προσέγγιζαν τα 338 εκατ. ευρώ. Στη συνέχεια, η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους επιβάρυνε επιπλέον τα αποθεματικά ασφαλιστικών και άλλων κοινωνικών φορέων που είχαν τοποθετηθεί σε τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου.
Για την αντιμετώπιση των υποχρεώσεων του ΜΤΣ δόθηκε κρατική χρηματοδότηση, μέρος της οποίας είχε τη μορφή επιστρεπτέας ταμειακής διευκόλυνσης ύψους 180 περίπου εκατ. ευρώ, με αποπληρωμή έως το 2034.
Οι συνέπειες εκείνης της περιόδου εξακολουθούν επομένως να βαραίνουν το Ταμείο και τους πόρους του.
Οι στρατιωτικοί, κατέβαλλαν κανονικά τις προβλεπόμενες εισφορές τους. Οι αποφάσεις για το PSI, τη διαχείριση του δημόσιου χρέους και τις τοποθετήσεις αποθεματικών ελήφθησαν αλλού. Το κόστος αυτών των επιλογών δεν μπορεί να μεταφέρεται διαρκώς στους ίδιους ανθρώπους μέσω μειωμένων παροχών και μακροχρόνιας αποπληρωμής.
Η αποκατάσταση των αποδεδειγμένων απωλειών των Ταμείων από το PSI και άλλες κρατικές επιλογές, αποτελεί στοιχειώδη υποχρέωση της Πολιτείας.
Αντίστοιχη θέση για αναπλήρωση των απωλειών των αποθεματικών από PSI, χρηματιστήριο και προηγούμενες πολιτικές, μαζί με ενίσχυση των Μετοχικών Ταμείων και προστασία τους από διοχέτευση των αποθεματικών σε επενδυτικές δραστηριότητες, έχει διατυπωθεί δημόσια και κοινοβουλευτικά.
– Η περιουσία των Ταμείων έχει συγκεκριμένο προορισμό
Ο ΣΥ.Σ.Μ.Ο.Σ. αντιμετωπίζει την κινητή και ακίνητη περιουσία των Μετοχικών Ταμείων ως συλλογική περιουσία με συγκεκριμένο κοινωνικό προορισμό.
Τα ακίνητα, τα αποθεματικά και οι θεσμοθετημένοι πόροι, υπάρχουν για να ενισχύουν τις παροχές προς τους μετόχους, τους μερισματούχους και τις οικογένειές τους. Η αξιοποίησή τους οφείλει να γίνεται με πλήρη διαφάνεια, δημόσιο έλεγχο και μετρήσιμο όφελος για τους δικαιούχους.
Η λογική που αντιμετωπίζει κάθε μεγάλο αποθεματικό ως «επενδυτικό κεφάλαιο» διαθέσιμο για τις ανάγκες των αγορών, των χρηματοπιστωτικών σχημάτων ή της πολεμικής βιομηχανίας αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την κοινωνική ασφάλεια. Αντίστοιχες κατευθύνσεις για χρησιμοποίηση αποθεματικών ασφαλιστικών ταμείων ως επενδυτικών κεφαλαίων έχουν προκαλέσει δημόσιες αντιδράσεις και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η σύνταξη, το μέρισμα, το εφάπαξ και κάθε αντίστοιχη κοινωνική παροχή αποτελούν προϊόν πολύχρονης εργασίας και εισφορών. Ο χρηματοοικονομικός τζόγος δεν έχει θέση σε αυτά.
– Για την κράτηση 6% και το στεγαστικό
Η στέγαση αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι στρατιωτικοί και οι οικογένειές τους. Οι συνεχείς μεταθέσεις, τα υψηλά ενοίκια, η έλλειψη διαθέσιμων στρατιωτικών οικημάτων και η γενικευμένη στεγαστική ακρίβεια μετατρέπουν τη μετάθεση σε δυσβάσταχτο οικονομικό βάρος. Η λύση χρειάζεται γενναίο δημόσιο στεγαστικό πρόγραμμα για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, χρηματοδοτούμενο από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Η σημερινή ρύθμιση του 6% χρησιμοποιεί, πάνω από ένα συγκεκριμένο όριο, έναν θεσμοθετημένο πόρο των Μετοχικών και Αλληλοβοηθητικών φορέων για τη χρηματοδότηση του στεγαστικού προγράμματος. Έτσι μία ανάγκη των στρατιωτικών, η οποία γεννιέται από την Υπηρεσία, χρηματοδοτείται με περιορισμό ενός άλλου πόρου που επίσης προορίζεται για τους στρατιωτικούς. Αυτός ο μηχανισμός πρέπει να αλλάξει.
Το στεγαστικό πρόγραμμα χρειάζεται αυτοτελή, επαρκή και σταθερή κρατική χρηματοδότηση. Το σύνολο των θεσμοθετημένων πόρων των Ταμείων και Λογαριασμών πρέπει να αποδίδεται στους φορείς για τους οποίους θεσπίστηκε.
– Για την ενοποίηση
Ο ΣΥ.Σ.Μ.Ο.Σ. απορρίπτει κάθε διαδικασία ενοποίησης που ξεκινά από λογιστικά κριτήρια, διοικητικές σκοπιμότητες ή από την επιδίωξη δημιουργίας μιας μεγαλύτερης ενιαίας περιουσιακής δεξαμενής, με αμφίβολο τελικό διαχειριστή και δέκτη.
Τα τρία Ταμεία έχουν διαφορετική ιστορία, διαφορετική περιουσία, διαφορετικές πηγές εσόδων, διαφορετική αναλογία μετόχων και μερισματούχων και διαφορετικές υποχρεώσεις.
Πριν συζητηθεί οποιαδήποτε θεσμική αλλαγή απαιτείται να:
α. εκπονηθεί και δημοσιοποιηθεί πλήρης αναλογιστική μελέτη για κάθε Ταμείο χωριστά
β. καταγραφεί αναλυτικά η κινητή και ακίνητη περιουσία, καθώς και το ιστορικό των απωλειών των αποθεματικών
γ. προβλεφθεί μία τουλάχιστον τριακονταετής χρονική περίοδος εσόδων και υποχρεώσεων
δ. συμμετέχουν ουσιαστικά οι μέτοχοι και μερισματούχοι στις συζητήσεις και αποφάσεις.
Μέχρι τότε, δεν μπορούμε να αποδεχτούμε και να επιτρέψουμε καμία εξίσωση παροχών προς τα κάτω, καμία μεταφορά οικονομικών βαρών από ένα Ταμείο σε άλλο, καθώς και καμία χρησιμοποίηση της περιουσίας του οικονομικά ισχυρότερου για την κάλυψη υποχρεώσεων που δημιουργήθηκαν από κρατικές επιλογές.
– Οι θέσεις του ΣΥ.Σ.Μ.Ο.Σ.
Ο ΣΥ.Σ.Μ.Ο.Σ. διεκδικεί:
α. Τη διατήρηση των ΜΤΣ, ΜΤΝ και ΜΤΑ ως Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, με πλήρη οικονομική και περιουσιακή προστασία.
β. Την πλήρη αναπλήρωση από το κράτος των τεκμηριωμένων απωλειών των αποθεματικών από το PSI και άλλες κρατικές παρεμβάσεις.
γ. Τη διαγραφή του υπολοίπου της επιστρεπτέας ταμειακής διευκόλυνσης προς το ΜΤΣ.
δ. Την κατάργηση του πλαφόν που αφαιρεί μέρος της κράτησης 6% από τους φορείς υπέρ των οποίων θεσπίστηκε.
ε. Την αποκλειστική χρηματοδότηση του στεγαστικού προγράμματος από τον κρατικό προϋπολογισμό.
στ. Την προστασία της κινητής και ακίνητης περιουσίας από δωρεάν, επιζήμιες ή αδιαφανείς παραχωρήσεις.
ζ. Την απαγόρευση χρησιμοποίησης των αποθεματικών σε επενδυτικά σχήματα που μεταφέρουν τον χρηματοοικονομικό κίνδυνο στους μετόχους και τους μερισματούχους.
η. Την πλήρη δημοσιοποίηση των οικονομικών καταστάσεων, των αναλογιστικών μελετών, των συμβάσεων αξιοποίησης περιουσίας και των προβλέψεων για τις μελλοντικές παροχές.
θ. Την ουσιαστική συμμετοχή των εν ενεργεία στρατιωτικών και των αποστράτων στη διοίκηση και στον έλεγχο των Ταμείων.
ι. Την αύξηση των μερισμάτων και των παροχών με βάση τις πραγματικές δυνατότητες των Ταμείων, την αποκατάσταση των απωλειών και τις σύγχρονες ανάγκες των δικαιούχων.
– Ποιος πρέπει να πληρώσει;
Για χρόνια ο στρατιωτικός ακούει ότι «δεν υπάρχουν δημοσιονομικά περιθώρια» όταν ζητά αξιοπρεπείς αποδοχές, σύνταξη, μέρισμα, στέγαση, υγειονομική περίθαλψη και στήριξη της οικογένειάς του, ενώ την ίδια περίοδο δαπανώνται τεράστια ποσά για εξοπλιστικά προγράμματα και υποχρεώσεις που συνδέονται με ευρύτερους στρατιωτικούς σχεδιασμούς έξω από τα σύνορά μας.
Η κοινωνική προστασία του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων απαιτεί αντίστοιχη πολιτική προτεραιότητα. Οι στρατιωτικοί πληρώνουν εισφορές και σηκώνουν μεγάλο μέρος των συνεπειών κάθε οικονομικής και κοινωνικής αναδιάρθρωσης. Έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν πού βρίσκονται τα χρήματά τους, πώς αξιοποιείται η περιουσία τους και ποιος αποφασίζει για τις μελλοντικές τους παροχές.
Ο ΣΥ.Σ.Μ.Ο.Σ. αντιμετωπίζει την κοινωνική ασφάλιση ως κοινωνικό δικαίωμα και συλλογική κατάκτηση.
Η προστασία των Μετοχικών Ταμείων συνδέεται με την υπεράσπιση της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης συνολικά. Συνδέεται με τον αγώνα για αξιοπρεπείς συντάξεις, δημόσια και δωρεάν Υγεία, δημόσια στέγαση, κοινωνική προστασία και αξιοπρεπή ζωή μετά από δεκαετίες εργασίας. Οι εν ενεργεία και οι απόστρατοι έχουν κοινό συμφέρον, το οποίο ενωμένοι θα διαφυλάξουν.
Για την Προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή του ΣΥ.Σ.Μ.Ο.Σ.
